Ахсынньы 9 күнэ — Аҕа дойду Геройдарын күнэ
Дойдубут хорсун-хоодуот геройдарынан киэн туттар
Кинилэр олохторо, хорсун хоодуот быһыылара кэнчээри ыччакка, үүнэр көлүөнэҕэ дойдуга бэриниилээх буолууга үтүө холобур буолар, Ийэ дойдуга истиҥ тапталы кэрэһэлиир.
Билигин ордук байыаннай дьайыы буола турар кэмигэр эр санаалаах буойуттарбыт, Аҕа дойдуну көмүскээччилэрбит төрөөбүт дойдуларыгар бэриниилээхтэрин, тулхадыйбат модун санаалаахтарын аан дойдуга көрдөрдүлэр.
Ахсынньы 9 күнүгэр И.Е. Винокуров аатынан Намнааҕы педагогическай колледжка долгутуулаах тэрээһин ыытылынна. Манна улуус баһылыга Юрий Слепцов, депутаттар сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлэ Алексей Винокуров, “Воин” түмсүү салайааччыта Павел Оконешников, түмсүү бэтэрээннэрэ, байыастар дьиэ кэргэттэрин комитетын салайааччыта Майя Софронова, СВО-ҕа сырдык тыыннара быстыбыт буойуттарбыт дьиэ кэргэттэрэ, волонтердар, нэһилиэктэр дьаһалталарын үлэһиттэрэ, устудьуоннар, улуус общественноһа кыттыыны ыллылар. Долгутуулаах тэрээһин олохторун толук уурбут буойуттарбытын кэриэстээн биир мүнүүтэ иһийэн турууттан саҕаланна. Бу күн СВО-ҕа кыттар байыастарбытын, олохторун толук уурбут биир дойдулаахтарбытын, волонтердары чиэстээтилэр, наҕараадалары туттардылар.
Дойду Президенин ыйааҕынан Лукавин Джулустан Васильевич “Эр санаа” уордьанын (посмертно), Семенов Александр Алексеевич “Хорсунун иһин” мэтээлин, Егоров Уххан Николаевич “Хорсунун иһин” мэтээлин (посмертно), Викторов Ариян Александрович Суворов мэтээлин (посмертно), Слепцов Иван Порфирьевич Суворов мэтээлин, Абрамов Леонид Александрович Жуков мэтээлин, Винокуров Василий Иванович 2-с степеннээх “Хорсунун иһин” мэтээлин, Олесов Данил Петрович 2-с степеннээх “Хорсунун иһин” мэтээлин, Бубякин Петр Яковлевич 2-с степеннээх “Хорсунун иһин” мэтээлин чугас дьонноругар туттардылар.
Дойду туһугар эр хорсун быһыыны ыһыктыбакка, эрчим санаалаах кылгас кэмҥэ сынньалаҥ ылан дойдуларыгар кэлэ сылдьар уонна ытык иэстэрин толорбут хорсун уолаттарбытыгар анаан бүтүн Нам улууһун тимир уустарын түмсүүтэ анаан охсубут алгыстаах быһахтарын бэлэхтээтилэр.
Юрий Слепцов, “Нам улууһа” МТ баһылыга:
“Нам улууһун дьаһалтатын уонна тус бэйэм ааппыттан Аҕа дойду геройдарын күнүнэн эҕэрдэлиибин. Ахсынньы 9 күнэ – Аҕа дойду геройдарын күнэ Россия империятын, Сэбиэскэй сойууһу уонна аныгы Россияны ситимниир. Байыаннай албан ааппыт быстыбатын кэрэһэлиир күнүнэн буолар.
Бойобуой хорсун быһыыларынан уһулуччулаах кылааттарын киллэрбит, норуоттарыгар бэриниилээхтик сулууспалаабыт биир дойдулаахтарбытыгар махтал тылларын аныыбыт. Быйылгы Аҕа дойду геройдарын күнэ Улуу Кыайыы 80 үбүлүөйдээх сылыгар улахан суолталаах. Бу күн суолтата сылтан сыл үрдээн, кэнчээри ыччаты патриоттуу тыыҥҥа иитии хайысхата кэҥээн эрэр. Аҕа дойду сэриитигэр Нам улууһуттан 2879 киһи ыҥырыллан барбыттара. Мантан 938 уоттаах сэрииттэн тыыннаах эргиллэн кэлбиттэрэ. 1424 буойун сэрии хонуутугар геройдуу охтон сураҕа суох сүппүттэрэ. Быйыл Кыайыы үбүлүөйдээх 80 сылыгар биһиги ортобутугар 41 тыыл бэтэрээнэ, 3 сэрии огдообото, 247 сэрии огото бааллар. Аҕа дойду Улуу сэриититтэн саҕалаан, байыаннай дьайыыга кыттыбыт, билигин Украинаҕа буола турар байыаннай операцияҕа хорсун быһыыларын көрдөрбүт биир дойдулаахтарбыт биһиэхэ холобур буолаллар. Бүгүн Аҕа дойду Улуу сэриитин бэтэрээннэригэр, сэрии оҕолоругар, бойобуой дьайыы кыттыылаахтарыгар махтанабыт уонна ытыктабылбытын биллэрэбит. Кинилэр тыыл кытаанах үлэтигэр көрдөрбүт хорсун быһыыларыгар, эйэлээх олохпут сайдарын туһугар самныбат санааларыгар сүгүрүйэбит. Ол курдук, Нам улууһуттан Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Албан аат бойобуой уордьанынан наҕараадаламмыт 79 буойун ааттара кыһыл көмүс буукубанан суруллан кэнчээри ыччаппытыгар хаалла. Ону тэҥэ, үлэ геройдара производство, тыа хаһаайыстыбатын бастыҥнара, Нам оройуонун чулуу үлэһит дьоно Николай Шестаков, Дмитрий Аргунов, Егор Протопопов олорбут олохторо, бэриниилээх үлэлэрэ-хамнастара үүнэр көлүөнэҕэ үтүө холобур буолар.”
Майя Софронова, байыастар дьиэ кэргэттэрин комитетын салайааччыта:
“Барыгытыгар байыастар дьиэ кэргэттэрин комитетын Намнааҕы салаатын аатыттан истиҥ эҕэрдэбин тиэрдэбин. Бу комитекка үлэлии-хамсыы сылдьар волонтердар КСВО диэн кылгастык этиллэр общественнай тэрилтэ иһигэр киирэллэр байыаннай дьайыы кыттыылаахтарын кэргэттэрэ, чугас дьонноро эрэ буолбакка, бу туох баар локальнай сэриилэргэ кыттыбыт уолаттарбыт дьиэ кэргэттэрэ, чугас дьонноро бу КСВО чилиэннэринэн буолаллар. Нам улууһугар бу общественнай тэрилтэ үлэлээбитэ иккис сыла буолла. Ол гынан баран, бэйэтин көстүбэт тыловой үлэ быһыытынан элбэх үлэни-хамнаһы, правовой өттүнэн араас көмөнү күн бүгүҥҥэ диэри үлэлии сылдьар. Бэйэбит улууспутугар кэлбит уолаттарбыт дьиэ кэргэттэрин кытары, ону тэҥэ, сэриилэһэ сылдьар уолаттарбытыгар анал көмөнү туруулаһар туһугар элбэх кэпсэтии, сыра, өйү-санааны хамсатар дьайыылар оҥоһуллаллар. Элбэҕи эппэккэ эрэ, бу улууспут салалтата уонна оперативнай штаб көмөтүнэн уонна бу социальнай өттүнэн өйүүр тэрилтэлэр биһиги этиибитин ылынан, хаһан да аккаастаабакка, кыра да буоллар, иннин диэки баран иһэллэр. Онон түгэнинэн туһанан, бэлиэтиэхпин баҕарабын, күннэтэ көмөлөһө сылдьар волонтердарбар кинилэри биһиги КСВО чилиэннэринэн ылар дастабырыанньалары туттарарбын көҥүллээҥ.
Көмөлөһөр волонтердарбар, буойуннарым кэргэттэригэр, чугас дьонноругар истиҥ махталбын тиэрдэбин, түргэнник бу сэриибит бүттүн, эйэлээх олох биһиэхэ кэллин.”
Тэрээһиҥҥэ байыаннай дьайыы ветерана, Намнааҕы техникум маастара Васильев Александр Егорович бойобуой доҕотторун мөссүөннэрин үйэтиппит уруһуйдарын быыстапката турда.
Эйэлээх олох туһугар хорсун быһыыны көрдөрөр буойуттарбытынан киэн туттан, инники кирбиигэ олохторун толук уурбут байыастарбытыгар сүгүрүйэн, кинилэри умнубакка өйдүү-саныы сылдьар ытык иэспит буолар. Биһиги бары Кыайыы кэлэрин туһугар бигэ эрэллээхпит.
Дарина Константинова
Роман Шапошников видеота