Мин эбэм Екатерина Петровна Решетникова, тыыл бэтэрээнэ, Уус Алдан улууһун II Өспөх нэһилиэгэр 1930 сыллаахха кыһын ортотугар дьадаҥы дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ.
Эбэм айбыт аҕатын, күн сирин көрдөрбүт ийэтин уонна түөрт убайдарын кытта олох бары кыһалҕаларын көрсөн олорбуттара. Эбэм үс убайа сэрии уоттаах хонуутугар төрөөбүт дойдуларын көмүскүү барбыттара уонна төннүбэтэхтэрэ. Эбэм ийэтэ Ааныс биэс оҕону күн сирин көрдөрөн баран, эрэйдээх, кыһалҕалаах олоҕо таайан оҕолоро кыра эрдэхтэринэ, мин эбэм биэстээҕэр, өлбүтэ. Онтон аҕыйах сылынан аҕалара Бүөтүр күн сириттэн маппыта. Оҕолор төгүрүк тулаайах хаалбыттара. Аччыгый убайынаан, Баһылайдыын, Уус Алдантан Арбыҥҥа сатыы кэлбиттэрин эдьиийдэрэ дойдуларыгар төттөрү ыыппыта. Эдьиийдэрэ икки оҕолооҕо, хараҕынан көрбөт аҕалааҕа эбитэ үһү. Онно эбии тиийиммэт-түгэммэт дьадаҥы ыал эбиттэр. Эбэм аах дойдуларыгар кэлэн, саҥастарыгар Маайаҕа иитиллибиттэр. Эбэм эрэйдээх Маайаны иккис ийэтин курдук саныыра: «Маайа эмээхсин көрбөтөҕө, ииппэтэҕэ буоллар, биһиги сордоохтор…», — диэн махтанан кэпсиирэ.
Сыллар-күннэр ааһан испиттэрэ. Екатерина Петровна өр сыллар усталарыгар холкуоска ыанньыксыттаабыта. Ол үлэлии сылдьан эһэбин Мухин Петр Егоровиһы кытта ыал буолбуттара. Эһэм билигин ол туһунан манныгы ахтар: Кэтириис эдэригэр сырдык хааннаах, чоҕулуспут харахтардаах, ис киирбэх дьүһүннээх кыысчаан этэ. Ол да иһин дьон олус сөбүлүүллэрэ».
Эдэр дьон аал уоттарын оттон, дьиэ-уот тэринэн, алта оҕоҕо күн сирин кэрэтин көрдөрбүттэрэ. Билигин кинилэр оҕолоро дьоһун-мааны, дьон убаастыыр ыаллара. Бэйэлэрин сөбүлүүр идэлэринэн төрөөбүт Сахаларын сиригэр үлэлии-хамсыы сылдьаллар. Ол курдук, бухгалтер, суоппар, архитектор уо.д.а. идэлээхтэр. Кырдьаҕастар уонтан тахса кэнчээри ыччат сиэннэрдээхтэр. Миэхэ таптыыр эбэм аатын биэрбиттэрэ. Онтон мин олус үөрэбин уонна киэн туттабын.
Эбэм айылҕаттан бэриллибит, кытта кырдьыбыт биир дьоҕурдааҕа. Кини сөбүлүүр идэтин, иистэниини, олоҕун устатын тухары илдьэ сылдьыбыта. Эдэр эрдэҕиттэн үлэтигэр олус чиэһинэйдик, эппиэттээхтик сыһыаннара. Оннооҕор сарсыарда биэс чааска диэри утуйбакка иистэнэр массыынатын тыаһа кэрэ музыка буолан иһиллэрэ. Кини Хатырыкка аан бастакынан дьабака бэргэһэни биһиэхэ тигэн кэтэрдибитэ. Дьон олус сонурҕаабыта, сөбүлээбитэ. Онтон киэбин ылан тиктэн, билигин дьааһыла саад оҕолоруттан саҕалаан, үгүстэригэр итинник бэргэһэ баар буолла. Өссө сигиэйкэ бэргэһэни көтүрэн саҕынньахтары тигэрэ. Дьиэтигэр истиэнэҕэ ыйанар саахымат көбүөрдэри, дьиэҕэ кэтиллэр тапочкатыгар тиийэ тигэрэ. Итини таһынан, биһиги кэтэр таҥаспытын барытын бэйэтэ тигэрэ. Биһиги эбэбит өр сыллар усталарыгар Намнааҕы Бытовой комбинакка иистэнньэҥинэн үлэлээбитэ. Кини үрдүк көрдөрүүлээх, бастыҥ хаачыстыбалаах үлэлэрин үгүс ахсааннаах Бочуотунай грамоталар кэрэһэлииллэр, истиҥ-иһирэх махтал тыллардаах суруктар туоһулууллулар.
Биһиги эргэ балаҕаммытыгар үгүс суруйааччылар, омук дойдуларыттан сылдьар ыалдьыттар эбэм хойуу үүттээх чэйин, сылаас саламаатын, арыылаах алаадьытын амсайан, үөрэн-көтөн, махтал-баһыыба тылларын этэн бараллара.
Былырыын саас эбэм төһө да соһуччу ыараханнык ыарыйдар, долгуйар Дьокуускай куоракка эдэр ыччат конференциятыгар кытта кэлбит японец Ямаситаны убайбыт Василий таһааран ыалдьыттаппыта. Ыалдьыппыт оскуолаҕа уруоктарга сылдьан эргиллэн кэлиэр диэри собо соркуойдаан, саламаат буһаран, сахатын аатын түһэн биэримээри, туох баарынан-суоҕунан күндүлээн ыалдьыттаппыта. Эбэм бу тиһэх ыалдьыта этэ. Бу дьыл тохсунньуга уһун ыарахан ыарыыттан биһиги кэккэбититтэн туораабыта. Хатырык олохтоохторо, бокуонньук доҕотторо, дьүөгэлэрэ эбэбин Кэтирииһи ытыктыыр, таптыыр киһилэрэ этэ.
Эбэм мин оскуоланы бүтэрэн, үрдүк үөрэххэ үөрэнэ сылдьарбын көрөр баҕалааҕа. Кини ити баҕа санаатын толоруом диэн эрэнэбин. Эбэм сырдык олоҕун, ыра санаатын сиэннэрэ, биһиги, салгыахпыт.
Катя ЭВЕРСТОВА,
М.К. Аммосов аатынан Хатырык орто оскуолатын выпускнига