Олох-дьаһах коммунальнай хаһаайыстыбата – улуус биир тутаах салаата. Нам улууһугар бу салааны өр сылларга Кобяков Андрей Григорьевич – Саха республикатын олох дьаһах коммунальнай хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Нам, Кэбээйи улуустарын Ытык киһитэ, улахан уоппуттаах, бөдөҥ салайааччы иилээн-саҕалаан, салайан кэлбитэ.
Улахан уларыйыылар 90-нус сыллардааҕы дьайыылар кэннилэриттэн буолбуттара. 1998 сылга диэри Нам сэлиэннньэтигэр икки тэрилтэ баара: “Техкоммунэнерго” МУП, иккиһэ ОДьКХ МУП нэһилиэнньэни итиинэн хааччыйара, көрөрө-истэрэ. Бастакыта итиини биэрэр, иккиһэ олорор дьиэлэри көрөр-истэр, уунан хааччыйар, кирдээх ууну таһар, бөҕү хомуйар, гостиница, баанньык өҥөтүн оҥорор тэрилтэ. Биирэ барыстаах, биирэ ночооттоох үлэлиирэ. Бу икки тэрилтэ улуус киинин көрөн-истэн, үлэлээн олорбуттара.
Нэһилиэктэргэ баар котельнайдары, олорор дьиэлэри, көрүүтэ-истиитэ, хаһаайына суох, олохтоох дьаһалталарга сүктэриллэн, элбэх быһаарыллыбатах кыһалҕа үөскээбитэ. Ыһыллыы-тоҕуллуу, уларыйыы дьайыылара улуус коммунальнай структуратыгар улахан моһоллору үөскэппиттэрэ. Бу кэмҥэ нэһилиэнньэ олоҕун-дьаһаҕын быһаарар, тэрилтэни салайар, дьаһайар, сүрүннүүр кыахтаах реформатор, ырааҕы көрөр, ыарахантан чаҕыйбат салайааччы наада буолбута.Оннук салайааччынан улуус дьаһалтата Андрей Григорьевич Кобяков буолуон сөбүн таба тайанан анаабыта. Андрей Григрьевич Кобяков икки тэрилтэ холбоспут МУНУ ЖКХ диэн улахан тэрилтэ дириэктэринэн анаммыта. Ол курдук, улууска 700 үлэһиттээх биир улахан тэрилтэ баар буолбута. Үлэтин кадрдарын аттаран туруоруутуттан саҕалаан, үлэлиир усулуобуйаларыттан, хамнастарын ааҕыыларыттан барытыгар болҕомто уурара. Бастаан утаа үгүс үлэһиттэрбит анал техническай үөрэхтэрэ суоҕа. Специалистарын кэтэхтэн үрдүк техническэй үөрэххэ үөрэтэн, 20-чэ киһи анал үрдүк техническэй үөрэхтэннилэр, тэрилтэ тутаах үлэһиттэрэ буолбуттара. 30-тан тахса киһи орто техническэй үөрэх кыһаларын бүтэрбиттэрэ. Билигин тэрилтэ нэһилиэнньэҕэ коммунальнай өҥөлөрү үрдүк техническэй таһымнаах хааччыйар кыахтаах. Андрей Григорьевич талан туруорбут специалистара, үөрэттэрбит үлэһиттэрэ билигин тэрилтэ, отдел начальниктара, маастардара. “Кадры решают все” дииллэрэ манна сыттаҕа.
Андрей Григорьевич иккис сүрүн хайысхатынан тэрилтэ баазатын хаҥатыыга, котельнайдар туруктарын саҥардыыга, болҕомтотун уурбута. Кэккэ сылларга ыытыллыбыт үлэтин түмүгэр, гааһынан оттуллар алта квартальнай котельнайдар, 18 модульнай котельнайдар үлэҕэ киирбиттэрэ.
Маны таһынан дьон үлэлиир усулуобуйатын тэрийиигэ сүрүн болҕомтотун уурар этэ. Нэһилиэктэр котельнайдарыгар үлэһиттэр дьуһуурустуба кэмигэр олорор, сынньанар операторскайдары туттаран үлэҕэ киллэртээбитэ. Тэрилтэ бэйэтэ бас билэр хонтуората суоҕа. Ону эмиэ сүрүн сорук оҥостон, сатарыйыы, үп-харчы суох кэмигэр үүт-хайаҕас булан, аныгылыы икки этээстээх хонтуораны, улахан территориялаах, онно АДС хонтуоратын көһөрөн аҕалан туппуттара, олбуордаан кэбиспиттэрэ. Дьэ, ситэн-хотон улахан тирэхтээх, тэрилтэ буолбуппут. Дойдуга уларыйыылар кэмнэригэр, үп-харчы кырыымчык, хамнас кыайан кэлбэт этэ. Андрей Григорьевич кэпсэтэн Райпоттан килиэби, атын астары испииһэк быһыытынан ылар, бааһынай хаһаайыстыбаттан үрүҥ аһынан хааччыллар кэмнэрдээх этибит. Андрей Григорьевич онтон чаҕыйбакка аны пилорама тутан, мас кэттэрэн, үлэһиттэрбитигэр тутуу маһын төлөбүрүн 50% аччатары коллективнай дуогабарга киллэрэн, дьон дьиэ туттар усулуобуйатын тэрийбитэ. Тэрилтэ 28 үлэһитэ саҥа дьиэ туттан киирбитэ.
700 үлэһиттээх коллективы түмэр сыалтан, тоҕус ый кыһыннаах, ыарахан үлэлээх үлэһиттэрин түмэ тардарга, болҕомто биэрэргэ, оттук сезонун түмүктүүргэ, күөххэ үктэммиччэ ыһыахтыыр сир көрдөөн, булан, быстаран ылбыта.
2003 сылтан наһаа тупсаҕай ыһыах ыһарга аналлаах бары оҥоһуулардаах, улууска биир кэрэ түһүлгэ буолбута. Үлэһиттэрбит, бэтэрээннэрбит сыл аайы таптаан көрсөн-кэпсэтэн, күрэхтэһэн сынньанар сирбит буолбута.
Андрей Григорьевич аҕа табаарыс, салайааччы быһыытынан тэрилтэҕэ, улууска эрэ буолбакка, республика коммунальнай хаһаайыстыбаларын дириэктэрдэригэр улахан аптарытыаттаах этэ. Ол курдук, кини дириэктэрдэр Советтарын салайара, убаастаан, ытыктаан «Убайбыт» диэн ааттыыллара.
Намкоммунтеплоэнерго Аһаҕас Уопсастыба коллектива
Николай Васильевич Игнатьев “Намкоммунтеплоэнерго” генеральнай дириэктэрин ахтыыта:
Кистэл буолбатах, оччолорго советскай тутул ыһыллыбытын кэннэ, хаһаайыстыба материальнай-техническэй баазата сайдар инники торума да наһаа бэрдэ суоҕа ыарахан күчүмэҕэй балаһыанньалар элбэхтэрэ, олох-дьаһах коммунальнай хаһаайыстыба ханнык форматынан сайдыахтааҕа да чуолкайа суоҕа. Андрей Григорьевич, талааннаах салайааччы буолан, сатабыллаах тэрийиитинэн, дьонун түмэ тардан, үлэни аттаран туруоруутун түмүгэр улахан саахала суох этэҥҥэ ол кэмнэр ааспыттара. Биһиги тэрилтэбит устааптаах, коллективнай дуогабардаах уонна бэйэтэ гимнээх, кыра судаарыстыба буоллаҕа дии, диэн баран Андрей Григорьевич гимн ырыатын тылларын суруйбута. Билигин гиммитин бырааһынньыктарбытыгар тыаһатан ньиргитэбит.
Тэрилтэ Андрей Григорьевиһы кэриэстээн сыл аайы ититии сезона бүтүүтэ түмүк тахсарыгар кини аатынан көһөрүллэ сылдьар бириэмийэни «Кыһыл көмүс задвижканы» бастыҥ производственнай учаастакка туттарар.
Гимн АО “Намкоммунтеплоэнерго”
КҮӨХ ТӨЛӨН
Андрей Кобяков тыл.
Вячеслав Андреев мел.
Айылҕа таас чоҕо, күөх гааһа
Хочуолга көхтөөхтүк умайар.
Буруота халлааҥҥа харбаһар,
Итии уу турбанан суккуллар.
Чэй, эрэ, мохсоҕол уоланнар,
Номоҕон бэйэлээх аҥаардар.
Күөх төлөн сылааһын муоһатын
Эрэллээх илиигэ биэриэҕиҥ.
Баҕардар түстүннэр бытархан
Муос тостор тымныыта, буурҕа тыал
Ол онтон толломмут турбаппыт
Эрдэттэн бэлэмнээх көрсөбүт.
Аныгы олохпут сиэринэн
Сайдыыны, үөрэҕи баһылаан
Ветеран дьоннорбут суолларын
Саҥардан чиҥэтэ хаамабыт.
Валентина Ивановна Охлопкова ТЭР уонна МКД салайааччыта:
Мин Андрей Григорьевичтан элбэххэ үөрэммитим. Түргэнник толкуйдаан сөптөөх быһаарыны ыларга, дьону кытта сатаан алтыһарга, кэпсэтэргэ, ылыммыт дьыалаҕын тиһэҕэр тириэрдэргэ, ылыммыт быһаарыыга эппиэти сүгэргэ, ханнык да ыарахантан толлубакка санаабыт санааҕын ситиһэргэ.
Евдокия Ивановна Николаева үп-харчы өттүнэн дириэктэри солбуйааччы:
Олоххо дьон итэҕэлин ылыы – бу биир саамай үрдүк ситиһии буолар. Андрей Григорьевич дьон итэҕэлин ылан нэһилиэкпитигэр уонна улууспутугар хаста да депутатынан талыллан улууска олох таһыма үрдүүрүгэр элбэх кылаатын киллэрбитэ.
Савва Петрович Корякин Салбаҥ нэһилиэгин учаастагын маастара:
Андрей Григорьевич бэйэтэ тыа хаһаайыстыбатыгар үлэлээбит, тыа хаһаайыыстыбатын управлениетын салайбыт буолан урукку совхозтар үлэһиттэрин, специалистарын билэттиирэ, олортон талан маастардарын анаан, сыал-сорук туруорбута уонна маастардарга итэҕэли да эппиэтиниэһи да толору сүктэрбитэ. Ол биһиэхэ үлэлиирбитигэр ордук этэ уонна ол тэтим билигин да тутулла сылдьар.
Дмитрий Афанасьевич Жирков өр сылларга 2 Хомустах нэһилиэгин учаастагын маастарынан үлэлээбитэ:
2003 сылга саҥа “Центральнай» котельнай үлэҕэ киирбитэ. Онно аан бастаан улууска уонна республикаҕа да буолуо «Тыа сирин олохтоохторун олорор усулуобуйаларын тупсарыы” диэн программаҕа киирсэн, чааһынай ыалы ититии систематыгар холбооһун биһиги учаастакка бастакынан техусловие биэрэннэр, Тарскай Петр Егорович дьиэтин ититиигэ холбообуппут. Манна ититии систематын трассатын тэрилтэ бэйэтин суотугар оҥорбута. 2004 сылга эбии 15 ыалы холбообуппут. Маны Андрей Григорьевич бэйэтэ кэпсэтэн тэрилтэ техусловие биэрэр буолбута.
Билигин 2 Хомустах нэһилиэгин дьиэтэ бүтүннүүтэ ититэр систиэмэҕэ холбонон турар. Итинтэн сиэттэрэн өрүс нөҥүө олорор бөһүөлэктэр Арбын, Көбөкөн, Фрунзе бары итии, толору хааччыллыылаах дьиэҕэ олоробут. Бу тыа сиригэр олорор дьоҥҥо тыын боппуруос, наһаа абыраллаах дьыала буолар. Айылҕабытын харыстааһын, тыа сиригэр эдэр да, кырдьаҕас да дьон дойдуларыгар олохсуйуута элбээтэ. Онон Андрей Григорьевич саҕалааһыныгар махталбыт улахан.
Тит Титович Григорьев Түбэ нэһилиэгин учаастагын маастара:
Нэһилиэктэр маастардарыгар кинилэр туруорсар боппуруостарыгар болҕомтотун ууран, олор туолууларын хонтуруолугар ылан түргэнник быһаарылларын ситиһэрэ.Онон сылтан сыл оттук сезонугар обьектар бары бэлэм буолаллара ситиһиллибитэ. Айылҕаҕа сынньаннаҕына олус дуоһуйара, астынара. Отуу оллоонун иннигэр олорон араас мүччүргэннээх да, көрдөөх да кэпсээннэринэн дэлби күллэртиирэ, тоҕооһуннаран араас сүбэлэри-амалары биэрэрэ. Мин тус бэйэм үлэбэр кини сабыдыала улахан. Анатолий Саввич Никонов Намҥа олохсуйа көспүтүгэр кабинетыгар ыҥыран ылан учаастаккар маастардаа, бу үлэни эн кыайыаҕын, сатаабаккар үөрэтиэхпит диэн улахан эппиэтинэһи сварщик киһиэхэ сүктэрбитэ. Онтон ыла маастардаан тэрилтэбит сыл аайы оттук сезонугар биэрэр производственнай көрдөруулэрин толорон иһэбит.
Күндү киһибит, Андрей Григорьевич чугас доҕорбут, аҕа табаарыспыт, салайааччыбыт, баара буоллар олунньу 13 күнүгэр 80 сааһын туолуохтааҕа, төһө да олохтон эрдэ туораатар, кини олоҕун кэргэнэ Софья Дмитриевна, оҕолоро уонна сиэннэрэ чиэстээхтик салгыыллар. Онтон биһиги, кини үлэтин коллегалара үлэҕэ ылыллыбыт кэрдииһи өссө үрдэтэн, тэрилтэбит өссө сайдарын туһугар күүскэ үлэлиэх кэриҥнээхпит. Ол буолар биһиги киниэхэ ытыктабылбыт, өйдөбүлбүт бэлиэтэ.
Андрей Григорьевич олорон ааспыт олоҕо, үлэтэ-хамнаһа үтүө холобур буолар. Кини сырдык ыраас дууһата куруук өйбүтүгэр-санаабытыгар баар буолуо.
Үрдүктүк сыаналанар салайааччы
Андрей Григорьевич Кобяков баара буоллар, 2015 с. олунньу 13 күнүгэр 80 сааһын туолуо этэ. Андрей Григорьевиһы кытта 1983 сылтан бииргэ үлэлээн, алтыһан кэлбитим.
1983 сыл атырдьах ыйыттан Хамаҕатта нэһилиэгэр Исполком председателинэн быыбарданан үлэлээбитим. Ол саҕана Хамаҕатта нэһилиэгэ “Комсомольскай” сопхуос киинэ этэ. Сопхуос тыа хаһаайыстыбаларын бородуукталарын оҥорон таһаарыыга оройуоҥҥа, өрөспүүбүлүкэҕэ биир биллэр хаһаайыстыба этэ. Директорынан Габышев Николай Петрович үлэлиирэ, солбуйааччы директорынан Андрей Григорьевич этэ. Нэһилиэк Исполкома нэһилиэк иһигэр баар государственнай тэрилтэлэр уонна сопхуос биригээдэлэрин үлэлэригэр-хамнастарыгар барытыгар эппиэтинэһи сүгэрэ, үлэлэрин сүрүннүүрэ, государственнай былааннары бигэргэтэрэ, туолууларын хонтуруоллуура. Сопхуос тыа хаһаайыстыбатын үлэлэринэн дьарыктанар буолан ынах сүөһүгэ, сылгыга дороххой уонна сүмэһиннээх аһылыктары бэлэмнээһин сүрүн соругунан буолаллара. Бу элбэх түбүктээх тэрээһиннээх үлэнэн Андрей Григорьевич дьарыктанара. Сүөһү аһылыгын бэлэмнээһин былааннарын торума эрдэ оҥоһуллан сопхуос дирекциятын, партийнай комитетын анал мунньахтарыгар дьүүллэһиллэн, оройуон Сэбиэтин Ситэриилээх Комитетынан, Райком Бюротунан бигэргэтиллэллэрэ. Нэһилиэк биригээдэлэрин былааннара олохтоох Сэбиэт Исполкомунан бигэргэнэллэрэ. Ол саҕана сүөһүгэ дороххой уонна сүмэһиннээх аһылыгы бэлэмнээһиҥҥэ нэһилиэк государственнай тэрилтэлэрэ: оскуолалар, детсадтар, кулууп, почта, сельсовет үлэһиттэрэ, ону таһынан, оройуон тэрилтэлэрэ үлэлииллэрэ. Эбиитин кырдьаҕас үлэ, сэрии бэтэрээннэрэ анал звено тэринэн кытталлара. “Комсомольскай” сопхуоска Саҥа Арыыга “Эрэл”, Орто Арыыга “Чайка”, “Эрчим”, Нам, Хамаҕатта орто оскуолаларын үөрэнээччилэрин лааҕырдара тэриллэн от бэлэмигэр улахан көмөнү оҥороллоро. Лааҕырдар тэриллиилэрин сүнньүнэн профсоюз председателлэрэ уонна сопхуос директорын кормопроизводствоҕа солбуйааччыта Андрей Григорьевич үлэлэһэллэрэ.
Күһүн анал үстүү киһилээх, ол иһигэр, депутаттаах комиссиялар тэриллэннэр арыыларынан, алаастарынан сылдьан оттору тутарбыт. Сорох кэмнэргэ Андрей Григорьевич бэйэтэ сылдьыһара. Хас биирдии от устата, туората, курдааһына кээмэйдэнэн, хаһан кэбиһиллибитэ чуолкайданан, анал таблицанан суоттаан таһаарарбыт. Отчуттар от хаһан кэбиһиллибитин маска суруйан от муннугар анньан хааллараллара. Ол саҕана нэһилиэккэ 4000 т кэриҥэ от оттоноро. Ити кэмҥэ Кириэс Кытылга 200 т сиилэс угуллар, “Газпром” тэрилтэтинэн бетон түгэхтээх, эркиннээх “траншейнай” дьаама тутуллубута. Сүөһүгэ дороххой уонна сүмэһиннээх аһылыгы бэлэмнээһиҥҥэ Андрей Григорьевич элбэх өрүттээх тэрийэр-маассабай үлэни ыытара, элбэх сыратын биэрэрэ.
1988-1991 сс. Андрей Григорьевич Намнааҕы райпотребсоюз бырабылыанньатын председателинэн үлэлээбитэ. Ити кэмҥэ Хамаҕатта нэһилиэгэр гаас оттук киириитэ күүскэ барбыта. Ыалларга ититэр ситим оҥостоллоругар элбэх араас турбалар, анал тимир оһохтор наада буолбуттарыгар, Исполком көрдөһүүтүнэн Аллараа Бэстээхтэн КЧМ-5 чугуун оһохтору, турбалары олохтоох маҕаһыын иһинэн атыылаттарбыта. КЧМ-5 оһохтору сэрии, тыыл, үлэ бэтэрээннэригэр, сүөһү үлэһиттэригэр, пенсионердарга, инбэлииттэргэ атыыламмыттара. Онно нэһилиэк олохтоохторун махтала улахан этэ. “Комсомольскай” сопхуос ыһыллыбытын кэннэ “Олох” диэн бааһынай хаһаайыстыбаны биир маҥнайгынан тэринэн, тыа хаһаайыстыбатын бородуукталарын оҥорууга ылсыһан үлэлээбитэ.
1992 с. тохсунньу 20 күнүгэр мин Хамаҕатта нэһилиэгин баһылыгынан анаммытым. Олохтоох дьаһалтаҕа нэһилиэк баһылыгын солбуйааччы штата көрүллүбүтүгэр, Андрей Григорьевич солбуйааччынан үлэҕэ киирэн, сыл курдук бииргэ үлэлээбиппит. Кини нэһилиэк тыатын хаһаайыстыбатынан, олох-дьаһах, суол-иис хайысхаларын үлэлэринэн утумнаахтык дьарыктаммыта, үлэлээбитэ. Ити кэмҥэ улуус сэбиэтигэр депутаттар быыбардара барбыттара. Андрей Григорьевич 4 №-дээх Кириэс Кытыл быыбардыыр уокуруктан депутакка кандидатынан туран, оройуон сэбиэтигэр депутат буолбута. Ол саҕана Советскай Союз ыһыллыбыт, сопхуостары суох оҥорбут кэмнэригэр дьон олоҕо сүрдээхтик ыараабыта, рабочайдар саҥа бааһынай хаһаайыстыба тэринэр кэмнэрэ, үгүс рабочайдар “пайга” ылбыт сүөһүлэрин, сылгыларын атыылаан харчы оҥостоллоро.
Андрей Григорьевич бэйэтин быыбар иннинээҕи программатыгар тыа сирин үлэһиттэрэ, олохтоохторо олохторо тупсарыгар туһаайыллыбыт үлэлэри киллэрбитэ. Ол курдук, улууска үүтү, эти переработкалыыр пууну тэрийии, бааһынай хаһаайыстыбалар салайааччыларыгар банковскай, финансовай, бухгалтерскай үөрэхтэри тэрийии, нэһилиэк кыаммат араҥатыгар, сэрии, тыыл бэтэрээннэригэр араас көмөлөрү оҥоруу, үөрэх, доруобуйа, спорт нэһилиэккэ сайдалларыгар сөптөөх үлэлэри, тэрээһиннэри ыытыы, гаас оттук киириитин түргэтэтии курдук улахан суолталаах үлэ хайысхаларын бэйэтин депутатскай үлэтигэр сорук быһыытынан туруоруммута уонна ылыммыта.
Нэһилиэккэ коммунальнай хаһаайыстыбаҕа салайааччы көстүбэккэ, 1995 сылтан 2001 сылга диэри бу коллективы салайан үлэлэппитим. Бу кэмҥэ Андрей Григорьевич Намнааҕы ОДьКХ начальнигынан үлэлээбитэ. Ити кэмҥэ квартальнай котельнайдары кыстыкка бэлэмнээһин, мас, чох тиэллиитэ, тэрилтэлэри кыстыкка бэлэмнээһин, үлэһиттэри аттаран туруоруу үп-харчы кырыымчыгынан, хамнас кэлбэтинэн ыарахаттардаах этэ. Андрей Григорьевич тыа нэһилиэктэригэр туһааннаах үлэ хайысхатыгар баар ыарахаттары өйдөөн куруук көмөлөһөр этэ.
Андрей Григорьевич бэйэтин үлэһиттэриттэн үлэ кэмигэр уонна хаачыстыбалаахтык туолуутун мэлдьи ирдиирэ уонна кимтэн да тутулуга суох үлэһиттэрин ааттарын үрдүктүк тутара, кинилэр үлэлэринэн киэн туттара. “Ити мин дьонум үлэлэрэ-хамнастара, кыайыылара, ситиһиилэрэ” диирэ. Кини үлэһиттэригэр сөптөөх усулуобуйаны оҥороро уонна хаачыстыбалаах үлэни ирдиирэ. Үлэһиттэр сынньалаҥнарын тэрийиигэ улахан болҕомтотун уурара. Ол биир туоһутунан, Хамаҕатта нэһилиэгэр “Быһыттаах” сайылыгар ОДьКХ үлэһиттэрэ самаан сайыны көрсөр саха национальнай бырааһынньыгын – ыһыаҕы ыһыыга, кыстык түмүктэрин таһаарыыга, саҥа соруктары ылыныыга, туруорууга анаммыт сири-уоту бэйэтэ көрдөөн булан күрүөлээн-хаһаалаан, баҕах сэргэни туруортаран, Моҕол ураһаны туттаран биир кэрэ көстүүлээх культурнай киини тэрийбитэ. Оҥоһуллубутун кэннэ көрдөххө, айылҕа бэйэтэ чочуйан оҥорбут сирин Андрей Григорьевич бэлиэтии көрөн, дьон-сэргэ тохтоон ааһар сирин оҥорторбута.
Андрей Григорьевич ханнык баҕарар анаммыт үлэтигэр ылсан үлэлиирэ. Айылҕаттан тэрийэр дьоҕурдаах буолан, үлэни тэрилтэ салайааччытын быһыытынан кыайа тутара. Кини этэр этэ: “Кыһалыннахха, киһи кыайбат үлэтэ суох”, — диэн. Кини ханна да үлэлээтэр, таһаарыылаахтык, кэскиллээхтик, дьон-сэргэ туһа диэн үлэлиирэ уонна ол туһугар олоҕу олорбута. Адрей Григорьевич киэҥ көҕүстээх, холку, дириҥ, киэҥ билиилээх, үрдүк култууралаах, олох, үлэ элбэх оскуолаларын ааспыт, олох аһыытын-ньулуунун билбит, өрөспүүбүлүкэҕэ тиийэ биллибит үрдүктүк сыаналанар үлэһит, салайааччы буолар. Тэҥҥэ үлэлээбит биир дойдулаахтара кининэн киэн тутталлар уонна чахчы үлэһитин ахта саныыллар.
Н.Д. Захаров, Хамаҕатта
Аҕа табаарыһым туһунан амарахтык
2001 сыллаахха Ленскэй куораты улахан уу ылбытыгар, ону чөлүгэр түһэриигэ үлэлээн баран, кэлэ сырыттахпына аллар атаһым Дьяконов Николай Анатольевич (Нууччакаан) Андрей Григорьевичтыын дьиэбэр тиийэн кэллилэр.
Дьэ, улуус нэһилиэктэрин комунальнай хаһаайыстыбаларын барытын холбоон биир тэрилтэ тэриллэр буолла. Онно «Хоту» диэн учаастакка Бөтүҥү, Модуту, Хатырыгы, Маймаҕаны холбоон начальник буолаҕын дуо диэтилэр. Салынным эрээри, сөбүлэстим. Үлэ да суох курдук.
Аны, кистээбэккэ эттэххэ, нэһилиэккэ үлэлиир котельнайдар туруктара быстар мөлтөҕө, хачыгаардар оттор-оттубат, тоҥорботохторугар баһыыба диэбит курдук үлэлииллэрэ. Андрей Григорьевич сөбүлэҥмин ылаат, массыынатыгар олордон, үлэлиэхтээх учаастакпын кэрийтэрдэ.
Саллыбытым өссө күүһүрдэ, таах сөбүлэһэн эҥин диэн санаалар киирдилэр. Хайыахпыный, тыл барда-бас барда, үлэлээбитинэн бардым. Дьэ, маннык МУ НУ ЖКХ тэриллэн улуустан быһаччы салаллар буоллубут. Улахан тэрилтэ буолбуппут сотору буолаат биллэн киирэн барбыта, бэрээдэк тупсубута, хамнас кэмигэр кэлэр буолбута. Андрей Григорьевич биир бирикээһин бэлиэтиэхпин баҕарабын. Үлэлии киирээппитин кытта маастардарга, учаастак начальниктарыгар 200 литр ый аайы бензин биэрэргэ бирикээс таһаарбыта. Ол улахан дьыаланы оҥорбута, авария буоллаҕына түргэнник тиийэргэ, саппаас ыла барарга, онтон да атын наадаларга түргэн-тарҕан буолбуппут.
Андрей Григорьевич сатабыллаах салайыытынан тэрилтэ улаханнык кыаҕырбыта, улуус биир биллэр, кыахтаах тэрилтэтэ буола улааппыта. Күүстээх, түмсүүлээх коллектив үөскээбитэ. Кини сүбэтинэн-аматынан улуус мунньаҕар 5 депутат талыллан үлэлээбиппит. Улууска суох саҥа хонтуора туттаран сүргэбит көтөҕүллүбүтэ. Ити кэмҥэ гааска элбэх котельнай холбонон үлэ чэпчээбитэ эрээри, эппиэтинэс күүһүрбүтэ. Улуус ОДьКХ-та республикаҕа биллэр үлэлээх тэрилтэ буола үүммүтэ.
Андрей Григорьевич ирдэбиллээх салайааччытын таһынан үлэһиттэригэр сүрдээх кыһамньылаах этэ. Киһи эрэ кэрэхсиир кэрэ айылҕалаах сири булан ыһыахтыыр сири оҥорон, босхо үтэһэлээх этинэн, кыынньар кымыһынан күндүлээн үлэһиттэрин үөрдүбүтэ, күүтүүлээх ыһыах сыл аайы ыытыллар буолбута.
Кини салалтатынан уонча сыл үлэлээбиппин олоҕум биир кэрэ кэрчигинэн ааҕынабын. Хоһоону сөбүлүүрбүн билэн, хоһооннорун, кинигэлэрин бэлэх ууммута. Биирдэ «Собо» диэн бэрт да хоһоон диэбиппэр киһим: «Ньидьили соботун амсайбытыҥ дуо?»- диэтэ уонна дьиэтигэр сырытыннаран собо биэрэн ыытта. Мин соччо балыгымсаҕа суох киһи, сиэн баран тылбын быһа ыстыы сыстым, чахчы хоһуллуон хоһуллубут собо эбит дии санаабытым. Онтон ыла ирдэһэн булан Ньидьили соботуттан атыны сиэбэт буола сылдьабын.
Андрей Григорьевич араас тэрээһиннэри кыахтаахтык ыытара. Ол коллективы түмэргэ улахан күүс буолбута. Нэһилиэктэр маастардарын, салайар аппаратын биир сутурук курдук түмэн, улууска да, республикаҕа да биллэр тэрилтэ оҥорбута. Улуус ОДьКХ-гар бөҕө акылааты оҥорбут Андрей Григоьевич Кобяков аата ааттана туруохтаах, умнуллуо суохтаах.
Васильев Валентин Титович,
СӨ ОДьКХ-тын бочуоттаах үлэһитэ, Россия Суруналыыстарын союһун чилиэнэ