Атырдьах ыйын 6-10 күннэригэр биэс күн устата биир күннээх “Манньыаттаах-туру” Масаха Мэхээс тэрийэн ыытта. Мантан биир күнүгэр эрдэттэн суруттаран сырыттыбыт.
Мэҥэ Хаҥалас Лоомтукатын Аһыкай алааһыгар баар Манньыаттаах өтөҕүн сөргүтүүгэ кыттыһар сыаллаах экскурсия буолла. Арҕаа биэрэктэн кэлээччилэри Аллараа Бэстээххэ тоһуйан икки УАЗ массыынанан тиэйэ сылдьан анал барыл быһыытынан сырытыннардылар. Аллараа Бэстээхтэн Майаҕа айаннаан Мэҥэ Хаҥаластааҕы Р.Г. Васильев аатынан кыраайы үөрэтэр түмэли сиһилии көрөн, онно баар Манчаары Башнятын иһигэр киирэн, экскурсовод кэпсээнин сэргии иһиттибит. Ол кэннэ “Айаана” кафеҕа эбиэттээт, Лоомтукаҕа айаннаан тиийдибит. Манна Гаврил Васильевич Никифоров — Манньыаттаах уола туттарбыт оскуолатын, пансионун көрдүбүт, историяларын иһиттибит. Аҕатыгар Василий Сергеевич Никифоровка анаммыт Мэҥэ тааһы, Манньыаттаах уолун кэмигэр олорбут “Тимир Байбал уус” түмэлигэр Саха сиригэр суох сэдэх экспонаттарын, омук сирдэриттэн аҕалыллыбыт уһанар тэриллэрин, оҥорбут малларын көрдүбүт.
Киэҥ алаас ортотугар улахан нуучча дьиэлээх балаҕан (Манньыаттаах өтөҕө) архитектура пааматынньыга буоларын туоһулуур бэлиэ суруктаах турар эбит.
Сахалартан бастакы гильдиялаах атыыһыт, меценат Гаврил Васильевич Никифоров — Манньыаттаах Уолун төрөөбүт алааһа, балаҕана сөргүтүллүөн, сирэ-уота чөлүгэр түһэриллиэн, үтүө аата ааттаныан баҕаран, ону олоххо киллэрээри Манньыаттаах уола аатынан Фонда уонна Мэҥэ Хаҥаластааҕы Р.Г. Васильев аатынан түмэл буолан экскурсиялары тэрийдилэр. Турга сылдьыбыттар, өҥөнөн туһаммыт ыалдьыттар, көмө оҥорбут бэлиэбитин Туоһу сурук, ону кытары Манньыаттаахтар сыдьааннара М.Н. Иванова суруйбут Манньыаттаахтар тустарынан сэдэх албом-кинигэни бэлэх туттубут. Айаҥҥа сылдьыбыттар биһирээбит санааларыттан:
“Манньыаттаах уола” фонда Михаил Масаха тэрээһининэн интэриэһинэй, дириҥ ис хоһоонноох Мэҥэ Хаҥалас ааттаахтарын сырдатар туругар сылдьан элбэх информацияны истэн-билэн, астынан Михаилга, экскурсовод Александрга, олоҥхоһут Виталийга улахан махтал! Манньыаттаах уола Гаврил Васильевич бэйэтин баҕа санаатынан саха дьоно үөрэхтэнэн, эргиэҥҥэ сыстан сайдарыгар үтүө санаата, үлэтэ умнуллубакка үйэттэн үйэҕэ өйдөбүл буолан хааларыгар үлэлэһэ сылдьар Михаил курдук ыччаттарбыт идеялара, былааннара олоххо киирэ туруохтун!”.
“Олус үчүгэй кэрэхсэбиллээх айан буолла, тэрийээччилэргэ махтал! Кэскиллээх сүдү былааҥҥыт олоххо киирдин!”.
“Олус үчүгэй дьоннуун билсиһэн, биир тыынынан алтыһан, история чахчыларын, үһүйээннэрин истэн, бадараантан да иҥнибэт Масаха Мэхээс массыынатыгар олорсо сылдьан, элбэҕи билэн-көрөн астынныбыт, дуоһуйдубут. Саҕалааһыҥҥыт үтүө түмүктээх буоллун, бырайыаккыт туоллун!”.
“Норуот историятын үйэтитэр сыаллаах сүҥкэн суолталаах үлэни далааһыннаахтык толкуйдаан, күүстэрин-уохтарын, билиилэрин-көрүүлэрин холбоон сатабыллаахтык саҕалаабыттарын сөхтүм-махтайдым, инникигит сырдыгынан сыдьаайдын!”.
Ити курдук, Мэҥэ Хаҥалас энтузиаст ыччаттара историяны историяҕа хаалларар дьоһун хамсааһыннара кэрэхсэниэн кэрэхсэннэ, атыттарга үтүө холобур буоллун!
Мария Винокурова