Нам улууһугар оҕо спордун декадата түмүктэннэ. Улуус баһылыга Юрий Слепцов Нам улууһугар Оҕо спордун сайдыытыгар бүтэһиктээх быһаарыныы ылыллыбытын иһитиннэрдэ.
“Нэдиэлэ устата оҕону кытта чугастык алтыһар иитээччилэри, учууталлары, уһуйааччылары кытта оҕо спордун сайдыытыгар элбэх кэпсэтиилэр, сүбэ мунньахтар, төгүрүк остуоллар буоллулар.
Оҕолорго күрэхтэһиилэр ыытылыннылар, Олимпиада-2024 кыттыылаахтара Сардаана Трофимова, Айаал Лазарев уонна биир дойдулаахтарбыт маастар-кылаастары көрдөрдүлэр”, – диир Юрий Иннокентьевич.
Бүгүҥҥү күҥҥэ физкултуура уруогар 6,5-18 саастарыгар диэри оҕолору 47 учуутал үөрэтэрин улуус баһылыга чопчулуур. Оттон спорт эбии үөрэх кыһаларыгар, Петр Юмшанов аатынан Оҕо спорт оскуолатыгар 362 оҕону 12 тренер уһуйар; улуустааҕы “Олимпик” спорт оскуолаҕа 403 иитээччилээх 8 тренер бааллар; Ньургун Тимофеев аатынан өрөспүүбүлүкэтээҕи Олимпийскай эрэл спорт оскуолатыгар 653 оҕону 13 тренер дьарыктыыр. Улуус үрдүнэн 4367 үөрэнээччи баарыттан, спордунан 1422 оҕо дьарыктанар.
М.К. Аммосов аатынан култуура дыбарыаһыгар үөрэх тэрилтэлэрин, Оҕо спордун оскуолаларын үлэһиттэрэ көрсүһүүлэригэр үгүс оҕону спорка сыһыарыыга санааларын үллэһиннилэр. Ол курдук, баһылык Юрий Слепцов бүгүҥҥү күҥҥэ улуус 32% оҕото спордунан дьарыктанарын этэр. Аны үс сылынан, кырата улуус 50% оҕото маассабай спордунан дьарыктанарын ситиһэргэ сыал-сорук туруорулунна.
Нам улууһуттан төрүттээх спорт үрдүкү салалталарыгар үлэлиир биир дойдулаахтарбыт Петр Юмшанов, Семен Чердонов сурукка киирбит быһаарыныылары салгыҥҥа хаалларбакка, дьайыынан көрдөрөргө ыҥыраллар.
Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ 2-с №-дээх Намнааҕы оскуола физкултуура учууталлара Сардаана, Александр Колосовтар таһаарыылаах үлэлэрин иһин түөскэ кэтиллэр бэлиэнэн наҕараадаланнылар. Хамаҕаттатааҕы Е.М. Шапошников аатынан оскуола физкултууратын учуутала Аполлон Охлопковка учууталлар учууталлара аат иҥэрилиннэ.
Көҥүл тустууга Россия үтүөлээх маастара Петр Юмшанов Нам улууһун баһылыгын бочуоттаах грамотатын тутта. Улуустааҕы спорт управлениетын салайааччыта Павел Иванов СӨ Правительствотыттан махтал сурук туттарылынна.
Мунньах кыттыылаахтарыгар Олимпийскай эрэллэри бэлэмниир республикатааҕы киин дириэктэрин эбээһинэһин толорооччу Александр Бугаев өрөспүүбүлүкэҕэ оҕо спордугар туох үлэлэр ыытыллалларын, күрэхтэһиилэр, ситиһиилэр тустарынан билиһиннэрдэ. Ол курдук, быйыл VIII төгүлүн ыытыллыбыт норуоттар икки ардыларынааҕы “Азия оҕолоро” оонньууларыгар саха оҕолоро хайдах кыттыбыттарын туһунан сырдатта.
“Дойду үрдүнэн оҕо спордугар улахан уларыйыылар, хамсааһыннар буоллулар. РФ Президенэ Владимир Путин этиитигэр дойдуга оҕо доруобуйатыгар, спордугар болҕомто ууруллуохтааҕын иһитиннэрбитэ. Манна тустаах үлэлэр баралларыгар дьаһал биэрбитэ”, – диир Александр Николаевич.
Билиҥҥи үйэҕэ спордунан дьарыктаныыны күрэхтэһии эрэ курдук көрбөккө, хас биирдии оҕо чэгиэн-чэбдик, доруобай буола улаатарыгар улахан болҕомто ууруллуохтааҕын, чуолаан нэһилиэк баһылыга, спортинструктордар, физкултуура учууталлара төрөппүтү кытта биир тыл булан оҕолору туох да иһин, эт-хаан өттүнэн сүүрдэн-көтүтэн усулуобуйа тэрийиэхтээхтэрин Петр Юмшанов этэр.
“Уол оҕону уол, кыыс оҕону кыыс курдук олоххо бэлэмнээн таһаарар эбээһинэстээхпит. Ол курдук, биһиги кыайыылаахтар дойдуларыттан, Россияттан сылдьабыт. Бэрээдэги, дисциплинаны тутустахпытына барытыгар инники сылдьыахпыт, кыайыыбыт үрдүөҕэ. Сахалар, тус бэйэбит “кыра омукпут” диэн хааччахтаныа суохтаахпыт, омукпутунан киэн туттуохтаахпыт”, – диир Петр Петрович.
Нам улууһа улахан суолталаах күрэхтэһиилэргэ үтүө түмүк аҕаллыбыт диэнинэн тохтообокко, оҕолорбут дьарыктаах буолууларыгар, спорка кыайыылары ситиһэллэригэр манна олорооччулар, мунньах кыттааччылара үлэлэһиэхтээхтэрин Олимпийскай эрэл училищетын дириэктэрэ Семен Чердонов тоһоҕолоон этэр.
“Спорт киһини тулуурдаах, дьулуурдаах оҥорор. Нам улууһугар дьарыктанарга бары усулуобуйа барыта баар. Дьокуускай куоракка аргыс буоларбыт быһыытынан, спорка сайдыыбытын өссө өрө таһаарыахтаахпыт диэн баҕа санаабын этэбин.
Саамай сүрүнэ, нэдиэлэ устата оҕо спордун сайдыытын тула ыытыллыбыт кэпсэтиилэр умнуллубакка, кумааҕыга суруллубут сыаллар-соруктар үлэнэн көстүөхтээхтэр! Ол туһуттан, бигэргэппит уураахпытын (резолюция) уурааҕы уураах курдук көрөн дьоһуннаахтык ылыныы маҥнай, оскуола дириэктэрдэриттэн, физкултуура учууталларыттан тахсыахтаах. Онон эһиэхэ күүстээх үлэни, сайдыыны баҕарабын”, – диир Семен Чердонов.
Маассабай спордунан дьарыктаныы улуус кииниттэн саҕаланан, аны билигин нэһилиэктэринэн тарҕаныахтааҕын Ленскэй нэһилиэк баһылыга Петр Сокольников этэр. Онуоха, баар итэҕэстэри көннөрүнэн тустаах тэрилтэлэр, сыһыаннаах дьоннор “эн-мин” диэни тохтотон, биир ситим суолугар киирэн үлэлэһэр сөп этэ.
Анна Ядрихинская салайааччылаах Намнааҕы “Движение первых” отделение үлэтэ улууска күүскэ өтөн киирэн саҕаламмытын билиниэххэ наада. Салайааччы Анна Ильинична маассабай спорт сайдарыгар “Достигай и побеждай” хайысха баарын билиһиннэрдэ уонна физкултуура учууталларын бу хайысхаҕа болҕомтолорун ууралларыгар ыҥырда. Нам улууһугар маассабай оонньуу көрүҥнэрин, “Зарница-2”, “Вызов первых” курдук улахан бырайыактары хайаатар да киэҥник тарҕатыахха наадатын ыйда.
Маассабай спорка күүстээх хамсааһын тахсарыгар сыал-сорук:
- Үөрэх управлениета декада кэмигэр киирбит этиилэри киллэрэригэр, ылынарыгар;
- Программалар олоххо киирэллэригэр улуус депутаттара бюджет ылыныытыгар үбү-харчыны толору ситиһэллэригэр;
- Спорт управлениета сүрүннээх, үөрэх управлениетын кытта тэҥҥэ бииргэ үлэлээһин систематын оҥоруу;
- Хас биирдии нэһилиэк олохтоох дьаһалтата оҕолорго сыллата киэн туттар спортсменнар ааттарыгар күрэхтэһиилэри тэрийии;
- Спорт управлениета, улуустааҕы дьиэ кэргэн уонна ыччат отдела, олохтоох дьаһалталар элбэх оҕолоох ыал ахсын турниктар баар буолууларын ситиһии;
- Оҕо спорда сайдарыгар ыытыллар үлэлэри сүрүннүүргэ улуус баһылыгын таһымыгар сэбиэт тэрийэргэ. Үлэлиэхтээх сэбиэт ветеран спортсментан, биллэр-көстөр спортсментан, уопсастыбаннай хамсааһынтан, улуус депутаттарыттан, спорт, үөрэх управлениеларыттан чилиэннэртэн туруохтаах;
- Маннык састааптаах сэбиэти хас биирдии нэһилиэккэ тэрийии;
- Оҕолор ситиһиилэрин нэһилиэнньэҕэ сырдатыы;
- Үөрэх управлениета оскуолаларга физкултуура уруоктарын чаастарын элбэтэргэ үлэ ыытыы;
- Хас нэһилиэк аайы Петр Юмшанов аатынан оҕо спорт оскуолатын тренердэрин аттаран тустуу секциятын тэрийии;
- Николай Дьяконов аатынан спорт сааланы 2024 сылга олоххо киллэрии;
- Нэһилиэк баһылыктара комплекснай спартакиадаҕа кыттыыны ылар хамаандаларын, оҕолору аҕалыыга транспорынан хааччыйыы;
- Оскуолалар оҕо маассабай спордугар интэриэстээх буолалларыгар үөрэх управлениета үлэ ыытарыгар;
- Саҥа тутуллар уһуйааннарга инникитин спорт саалалаах буолалларыгар үлэлэһии. 2025 сылга “Кыталык” уһуйаан спорт саалаланарыгар проектнай-сметнай докумуоҥҥа уларытыыны киллэрэргэ;
- Үөрэх управлениета улуус бары уһуйааннарыгар саҥа көрүҥнэри, саха төрүт көрүҥнэрин олоххо киллэрэригэр үлэлэһии;
- Үөрэх уонна спорт управлениелара оскуолаларга спортивнай хайысхалаах кылаастар баар буолалларыгар былааннаах үлэлэри ыыталларыгар;
- Улуус спортивнай федерацияларын салайааччылара, спорт уонна үөрэх управлениелара оҕо спордугар федерациялары тэрийиигэ үөрэтэн көрүүлэрэ;
- Дьиэ кэргэн уонна ыччат отдела, ветеран сэбиэтэ нэһилиэктэргэ ветеран спортсмен уонна оҕо бииргэ дьарыктаныыларын тэрийиигэ үлэлэһиилэрэ;
- Улуустааҕы “Олимпик” спорт оскуоланы Олимпийского эрэл оҥорууга үөрэтэн көрүү;
- Нэһилиэк баһылыктара оҕо сайыҥҥы сынньалаҥар спортивнай көрүҥнэри эрдэттэн былаанныырга ылсаллара;
- Үөрэх управлениета байыаннай-патриотическай лааҕыры сайыннарыыга былааннаах үлэни 2025 сылтан саҕалыырыгар;
- Спорт, үөрэх управлениелара, экономика отдела оҕо спордун сайыннарыыга кылааттарын киллэрбит тренердэри, физкультурниктары, спортивнай функционердары чиэстиир, бэлиэтиир сыаллаах 50 тыһ. солк. муниципальнай премияны олохтуулларыгар;
- Сыл түмүгүнэн оҕо спордун сайыннарыыга бастыҥ үлэлээх оскуолаҕа спортивнай оборудование ылалларыгар 100 тыһ. солк. улуус баһылыгын Гранын олохтуурга;
- Сыл түмүгүнүнэн оҕо спордун сайыннарыыга бастыҥ үлэлээх нэһилиэк спортивнай площадка ыларыгар 300 тыһ. солк. улуус баһылыгын Гранын олохтуурга.
Харысхан Попов