От ыйын 11 күнүгэр Убаһа Муммут алааска нэһилиэкпит ытыктанар дьоно Е.К. Аммосова уонна Е.С. Аргунова сырдык ааттарын үйэтитэр “Сайылык күнэ” буолан ааста.
Бу күн оччотооҕу сылларга Хамаҕатта нэһилиэгин үгүс сайылыктарыгар үлэлээбит ыанньыксыттар оҕолоро, үлэһиттэр, оҕолор тоҕуоруһа муһуннулар. “Түһүлгэ” култуура киинин үлэһиттэрэ оччотооҕу кэми ахтан туран тэрээһини иилээн-саҕалаан ыыттылар.
Ол курдук, совхоз ыһыллыбытын кэннэ 1997 сыллаахха сайылыктааһыны сөргүтэн Елизавета Кононовна Аммосова кыргыттарынаан сайылыкка көһөн тахсан сайылыыр эбиттэр, үгэһи тутуһан эһиилигэр Матрена Сивцева сайылыыр, ол кэннэ ийэтэ Елизавета Степановна Аргунова көххө тахсыһан сайылааннар бу үгэс ситимнэнэн, күн баччаҕа диэри салҕана, тэнийэ турара кэрэхсэбиллээх. Элбэх ынах сүөһү сайылаабыт, үрүҥ илгэни үрүлүппүт сайылыкпыт барахсаҥҥа Хамаҕатта нэһилиэгин баһылыга Е.С. Ушницкай ыалдьыттаата, сайылык күнэ тэриллибитэ 25 сылынан эҕэрдэ суруктары туттартаата, сайылыктааһын үгэһин тутуһалларын бэлиэтээн туран хаһаайыстыбаҕа наадалаах саха олоппосторун бэлэх уунна.
Аммосовтар аймах ааттарыттан Елизавета Иннокентьевна Аммосова эҕэрдэтин тиэртэ уонна: “Чахчы да биһиги ийэбит Елизавета Кононовна бэйэ холобурун көрдөрбүт эбит, бу сайылыгы сөргүтүүгэ кылаатын киллэрсибитин кэрэхсиибит эрэ уонна киэн туттабыт ийэбитинэн”- диэн долгуйан туран санаатын үллэһиннэ.
Ыһыах ырыатын-тойугун, эҕэрдэ кэнсиэрин “Иэмэх” фольклор бөлөҕө арыйдылар. Сайылык олоҕун салгыыр Елизавета Степановна Аргунова сыдьааннара, сиэннэрэ, хос сиэннэрэ Находкиннар, Строевтар, Заболоцкайдар дьиэ кэргэттэрэ ыллаатылар-туойдулар. Үтүө күн аһыллыыта саха үҥкүүтүнэн оһуохайынан түмүктэннэ. Бу кэннэ, өрөһөлүү тардыллыбыт сандалы остуол тула олорон уруккуну-хойуккуну санаһыы буолла. Тото-хана аһаан, сэһэргэһэн ыһыах дьоно, уруулар-аймахтар хамаанда тэринэн дьиэ кэргэнинэн сиидэс таҥастан көстүүмнэргэ, былааччыйаҕа, дьиэ кэргэнинэн эстафетаҕа, волейболга күрэхтэстилэр. «Мас эрбээһинэ», «Мэһэйдэри туорааһын», «Корнхолл», «Городки» оонньууларга оҕолор көхтөөхтүк кытыннылар.
Кыттыбыт, күрэхтэспит дьон бириистэринэн наҕараадаланнылар. Сайылыкка үлэлээн ааспыт дьон оҕолоро бу күн кэлэн эҕэрдэҕэ кыттыстылар, сайылык чэбдик салгынынан тыыннылар, ирэ-хоро кэпсэтэн аастылар. Елизавета Кононовна 95 сааһынан оҕолоро, сиэннэрэ кини туттубут малларынан фотозона-быыстапка тэрийбиттэрэ сайылык олохтоохторугар, ыалдьыттарыгар сонун буолла.
Бу маннык суолталаах күн тэриллибитигэр сайылык хотунугар Аграфена Иннокентьевнаҕа, кини оҕолоругар, аймахтарыгар, алтыһар, убаастыыр дьонугар Анна Захаровнаҕа Заровняеваҕа махталларын тиэртилэр. Бу курдук, Сайылык күнэ биһиэхэ үтүмэн үйэлэри уҥуордаан илдьэ кэлбит саха омугун үгэһин үйэтитиигэ, тыа сирин туруу үлэһит киһитин өрө тутар, инники күөҥҥэ сылдьалларын сырдатар сыаллаах тэрилиннэ.
Татьяна Гаврильева, Хамаҕатта