Сэрии сылын оҕото уопсай дьыала туһугар

Быйыл, 2025 сылга, дойду үрдүнэн үгүс үбүлүөйдээх сыл. Олортон биир
сүдү тэрээһин — Улуу Кыайыы 80 сыла бэлиэтэнэрэ бу кэллэ. Бу “харах
уулаах бырааһынньыгы” ордук сэрии сылын оҕолоро – ытык саастаах
бэтэрээннэр долгуйа күүтэллэр. Кинилэр оҕо саастарыттан эрэйи-кыһалҕаны
билбит, дьоллоох олоҕу уһансыбыт, билигин да олох үөһүгэр сылдьан туох
баар ыытыллар уопсастыбаннай үлэлэргэ биир саамай көхтөөхтүк кыттар
ытык дьоммутунан буолаллар. Биир оннук уопсай дьыала туһугар күн
бүгүнүгэр диэри кыһамньытын уура сылдьар киһинэн буолар коммунист,
педагогическай үлэ бэтэрээнэ Ирина Иннокентьевна Габышева. Кини
общественник быһыытынан үлэтин сорох өрүттэрин сырдатан ааһыам.

Ирина Иннокентьевна өссө оҕо сылдьан, Ира Ядреева диэн ааттанарын
саҕана, 1960-с сылларга сайын Хамаҕаттаҕа трахомнай площадка диэн
сайыҥҥы лааҕырга общественнай сорудах быһыытынан үлэлии сылдьыбыта.
Оччолорго бу сыстыганнаах харах ыарыыта элбэх этэ. Оскуола оҕолорун
мунньан эмтээбиттэр. Ол лааҕыры Кириэс Кытылга баар начальнай оскуола
дьиэтигэр, билиҥҥи саха-француз лицей интернатын остолобуойугар
арыйбыттар. Ира Нам сэттэ кылаастаах оскуолатыгар нуучча кылааһыгар
үөрэнэ сырыттаҕына сайын бу лааҕырга баһаатайынан үлэлии барарыгар
учуутал Марков Петр Афанасьевич сүбэлээбит. Инньэ гынан дьүөгэтинээн
Дорофеева Доралыын иккиэн баһаатайдаабыттар. Лааҕырга оҕолору режими
тутуһуннаран көрөн, оонньотон, өрүс салаатыгар киллэрэн сөтүөлэтэн
көмөлөспүттэр. Оҕолор лааҕырга босхо олорон, эмтэнэн, ыраас олоххо
үөрэнэн доруобуйаларын көннөрөллөрүгэр кыттыһан, бэйэлэрэ эмиэ оҕо да
буоллаллар, оччотооҕу кэм сиэринэн сайыннарын туһалаахтык атаарбыттар.
Ира бэйэтэ төгүрүк тулаайах буолан (аҕата Ира 5, ийэтэ 12 саастааҕар
өлбүттэр) бэлэмҥэ олорон, үчүгэйдик аһаан сылдьыбытын үчүгэйдик
саныыр, махталынан ахтар. Трахома утары охсуһуу күүстээхтик баран,
ыарахан ыарыы хаптайбытын, сыыйа медиктэр дьаныардаах үлэлэрин
түмүгэр суох буолбутун — манна барытыгар биһиги биир дойдулаахпыт
доруобуйа харыстабылын наркомунан үлэлээбит Илья Егорович Винокуров
тус үтүөтүн бэлиэтээн этэр Ирина Иннокентьевна.

1968 сыллаахха Бүлүүтээҕи педучилищены бүтэрэн Үөдэйгэ начальнай
кылаастарга нуучча тылын үөрэтэргэ анаммыт. Саҥа үлэлээн эрэр эдэр
учууталы нэһилиэк идейнэй-политическай таһымын үрдэтиигэ
политүөрэхтээһин куруһуогун тэрийэн ыытарга сорудахтаан кэбиспиттэр.
Оччолорго чаҕыйыах курдук буолуталаабытыгар, эдэр учууталга наставнига
Любовь Евменьевна Ларионова бэйэҕэ эрэллээх буоларга күүс-тирэх
буолбут. “Любовь Евгеньевна үтүө-мааны мөссүөнэ, киһи быһыытынан

Ити кэмҥэ Николай Габышевка кэргэн тахсан II Хомустаах оскуолатыгар
учууталлыыр. Эдэр ыаллар нэһилиэк спортивнай олоҕун, уус-уран
самодеятельность фестивалларын көхтөөх тэрийээччилэрэ, кыттааччылара
буолаллар.

Ирина Иннокентьевна Хамаҕатта орто оскуолатыгар үлэлиир сылларыгар
(1982-1986сс.) олохтоох сэбиэт тэрийэр маассабай үлэлэрин сүрүн
хайысхатынан тыа хаһаайыстыбатын сайдыытын хааччыйыы, культурнай,
социальнай-экономическай сайдыыны үрдэтии тэҥҥэ турара. Оччолорго оҕо
иитиитигэр, общественнай бэрээдэккэ “Оскуола-дьиэ кэргэн-
общественность” диэн хайысханы тутуһан нэһилиэнньэҕэ үлэ барара. Бу
үлэҕэ нэһилиэккэ дьахтар сэбиэтэ улахан оруолу ылара. Ирина
Иннокентьевна оскуолаттан дьахтар сэбиэтигэр чилиэнинэн талыллан эмиэ
общественнай үлэ ортотугар буолбута. Сүнньүнэн, оччолорго оҕону дьиэ
кэргэҥҥэ иитии боппуруостарыгар, ийэлэр оруолларыгар проблема баар
буолара. Агитзоналарынан бэсиэдэ ыыталлара, лекция ааҕаллара. Ону
таһынан иһэр-аһыыр ийэлэри, дьахталлары кытта биирдиилээн өйдөтөр-
иитэр үлэни былааннаахтык ыыталлара. Олох кыайтарбатаҕына табаарыстыы
суукка да көрөн көнөр суолга киллэрэ сатыыр үлэ барара. Бу үлэҕэ
оскуолаттан Валерия Степановна Кривошапкина, Тамара Ивановна
Бурнашева буолан бииргэ сылдьыбыттар. Нэһилиэнньэҕэ дьиэҕэ олорор
ийэлэри, сопхуос үлэһит дьахталларын культурнай, спортивнай олоххо
көҕүлүүллэрэ, бэйэлэрэ эмиэ кытталлара. Улуу сирдьит В.И. Ленин
төрөөбүтэ 115 сылын, стахановскай хамсааһын 50 сылын, Улуу Кыайыы 40
сылын, Коммунистическай партия XXVII сийиэһин көрсө элбэх тэрээһиннэр
буолбуттара. Оройуоҥҥа аан бастаан чэпчэки атлетикаҕа дьахталлар
спартакиадалара буолбута. Ол күрэхтэһиигэ Ирина Габышева Хамаҕатта
хамаандатыгар киирсэн саастаах дьахталларга ГТО нуорматын толорууга
чөмпүйүөн үрдүк аатын ылан, нэһилиэк хамаандата бастакы миэстэ
буоларыгар сэмэй кылаатын киллэрэн, оччолорго 40 саастаах киһиэхэ улахан
үөрүү буолбутун билигин үөрэ саныыр.

Оскуола профкомун председателинэн талыллан педколлектив олоҕун-
дьаһаҕын чэпчэтээри оройуоннааҕы потребкооперацияны кытта кэпсэтэн
үлэһиттэргэ атыы кытта тэрийтэлээбит түгэннэрдээх.

Өр сыл учууталлаан, араас оскуолаларга элбэх оҕону үөрэтэн бочуоттаах
сынньалаҥҥа тахсан баран, Дьокуускайга киирэн олорор. Дойду олоҕун
тутула уларыйан, коммунистическай өй-санаа омсолоох эрэ өттүн көрдүүр

Дьокуускайга “Дьахталлар – буруйу оҥорууну утары” общественнай
хамсааһын председателинэн, СӨ Ил Түмэн депутата С.В. Гоголева
көмөлөһөөччүтүнэн, СӨ Үрдүкү Суутун иһинэн үлэлиир общественнай
комиссия чилиэнинэн үлэлии сылдьыбыта, үгүс хамсааһыны таһаарбыта.

Билигин педагогическай үлэ бэтэрээнэ, СӨ үөрэҕириитин туйгуна, “За
заслуги перед партией” уордьан туһааннааҕа РФ компартиятын чилиэнэ
буоларын быһыытынан араас өрүттээх идеологическай, политическай
хампаанньаларга кыттыһар. Куорат Гагаринскай уокуругар “Дети войны” ОО
председателинэн үлэлии сылдьар, ытык саастаах бэтэрээннэрэ — “Сэрии
сылын оҕолоро” этэҥҥэ буолан Улуу Кыайыы 80 сылын сүһүөхтэрин үрдүгэр
сылдьан көрсөллөрүгэр баҕарар.