Саха киһитэ күһүн кэлэн сүр сэргэхтик, чэбдиктик туттан-хаптан үтүмэҕин соһон, анньыытын сүгэн күөлүгэр киирдэ. Туона үктэннэ. Сарсыарда кикирийэн кылааннаабыт анньыытынан күөлүн халыҥаабыт мууһун курдурҕаччы аста. Доҕотторо үлүм-салым түһэн, үлэлээн-хамсаан киирэн бардылар. Киэҥ күөл эмискэ ньиргийэ түстэ. Нырыыһыттар тоҥ хахыйахтара биир кэм күөрэҥэлии турда.
Үтүмэхтэр муус аннынан лүһүгүрэстилэр. Үтүмэхсит үтүмэҕин ыытан, атырдьах маһын хамсатан биир кэм хаадьаҥныыр. Тоһуурга турар оҕонньор киһи тордуоҕунан үтүмэх уһугун харбаан ылла.
Муҥха түстэ. Күһүҥҥү киһи тахсыы чагдааты аллараа туона тас өттүнэн хааман кэллэ. Тахсыы чагдаакка үтүмэхтэр таҕыстылар. Майдааны күрдьэн нэлэһиттилэр.
Муҥхаһыттар тутталлара-хапталлара түргээтээтэ. Кынаттар кэлээттэрин кытары таасчыт үтүлүгүн хоонньугар анньыталаат, самахтаабытынан барда. Кытыы кынакка аҕыйах собо кытараҥнаһан ааста. Ону көрөн дьон сирэйэ-хараҕа сырдаата. Балык кэлэр сибикитэ билиннэ. Ийэ тахсарын көрөөрү муҥхаһыттар чагдаат тула тоҕуоруспуттарын туонаһыт оҕонньор саба хаһыытаан, дьон кэннилэринэн чинэристилэр.
Муҥха ийэтэ бу кэллэ. Ийэҕэ собо бырылаан көһүннэ. Ийэни сэрэнэн кэлбит балыгы куоттарымаары хааһахтыы бэрийдилэр.
Били дьону дьаһайбыт оҕонньор мүчүк аллайда уонна: «Хор, эбэбит эһии балыгы бэрсибит ээ», — диэтэ.
Эрчимнээх уолаттар утарыта туран майдааҥҥа сүүрүнэн балыгы эспитинэн бардылар.
Киэһэтин дьиэ кэргэн сэргэхсийдэ. Буспут балык туохха да тэҥнэммэт минньигэс сыта хас муҥхаһыт дьиэтин ахсын дыргыйда. Улахан собо тэриэлкэлэргэ хоторулунна. Таасчыт тэриэлкэлээх балыгын иннигэр олорон мүчүк гынна. Итини этэн эрдэхтэрэ «Күһүҥҥү киһи күлбүтүнэн» диэн.
Т. Халыев
«Ленин суола», 1989 с., алтынньы