Ахсынньы 5 күнүгэр П.И. Сивцев аатынан Намнааҕы история уонна этнография музейын конференц-саалатагыр Нам улууһун дьокутааттарын Сэбиэтэ дойду үрдүнэн олохтоох бэйэни салайыныыга киирбит кэмиттэн ыыппыт үлэтин сырдатар «Сайдыы төрдө – норуот итэҕэлигэр» кинигэ үөрүүлээх быһыыга-майгыга сүрэхтэннэ.
Манна «Нам улууһа» МТ бэрэстэбиитэллээх уорганын араас сыллардааҕы, I – V ыҥырыытын, дьокутааттара, Дьокуускай куораттан ыҥырыылаах ыалдьыттар, нэһилиэктэр баһылыктара, тэрилтэлэр салайааччылара, муниципальнай сулууспа бэтэрээннэрэ кыттыыны ыллылар.
Бэлиэ тэрээһини бу кинигэ тахсыытын сүрүннээбит, Нам улууһун дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Алексей Винокуров иилээн-саҕалаан ыытта. «Сайдыы төрдө – норуот итэҕэлигэр» кинигэни П.И. Сивцев аатынан Намнааҕы история уонна этнография музейын дириэктэрэ, кинигэ эрэдээктэрэ Александр Копырин билиһиннэрдэ. Кинигэ матырыйаалын хомуйууга, сааһылааһыҥҥа, бэчээккэ бэлэмнээһиҥҥэ кини тэрилтэтэ ыкса үлэлэспит. Ол курдук, музей үлэһиттэрэ Вера Попова, Мария Петрова, Анна Николаева төһүү күүһүнэн буолбуттар. Ордук Хамаҕатта нэһилиэгин олохтооҕо, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына, Нам улууһун бочуоттаах олохтооҕо, СӨ бочуоттаах бэтэрээнэ, кыраайы үөрэтээччи Николай Дмитриевич Захаров сыралаһан, кыһамньылаахтык үлэлээбитэ бэлиэтэннэ. Ити курдук редколлегия биир сомоҕо буолан, ахтыылары, хаартыскалары хомуйан, улуус архыыбын, музей матырыйаалларын, улуус Сэбиэтин докумуоннарын киэҥник туһанан, «Эҥсиэли» хаһыаты туһанан, баай матырыйаал хомуйан туһаммыттар.
Кинигэҕэ улуус дьокутааттарын кылгас биографиялара, олохтоох бэйэни салайыныыга ыыппыт үлэлэрэ, муниципальнай реформаҕа сыһыаннаах архыып матырыйааллара, дьокутааттар уонна нэһилиэктэр дьокутааттарын сэбиэттэрин бэрэссэдээтэллэрин ахтыылара түмүллэн киирбиттэр, «Эҥсиэли» хаһыакка тахсыбыт матырыйааллар туһаныллыбыттар. Сыһыарыыга дьокутааттар быһаарыыларынан ылыныллыбыт наҕараадалар, бочуоттаах аат түөскэ анньыллар бэлиэтин, муниципальнай бириэмийэлэр, социальнай-култуурунай эбийиэктэргэ биллиилээх дьон ааттарын иҥэрии балаһыанньалара киирбиттэр, араас хаартыскалар кинигэни киэргэппиттэр.
Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ ахтыыларын, эҕэрдэлэрин тиэртилэр: СӨ Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньаҕын бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев, «Нам улууһа» МТ баһылыга Юрий Слепцов, СӨ Үрдүкү Сэбиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччытынан үлэлээбит, СӨ Үрдүкү Сэбиэтин, СӨ Ил Түмэн Судаарыстыбаннай Мунньах I,II ыҥырыыларын народнай депутата, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, М.К. Аммосов аатынан СӨ Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата, СӨ норуотун үөрэҕириитин туйгуна, СӨ Ытык киһитэ, Нам, Сунтаар улуустарын бочуоттаах олохтооҕо Егор Ларионов, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына, СӨ бочуоттаах бэтэрээнэ, Нам улууһун бочуоттаах олохтооҕо Николай Захаров, Ил Түмэн дьокутаата, тыа сиригэр уонна аграрнай бэлиитикэҕэ сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Александр Атласов, П.Н., Н.Е. Самсоновтар ааттарынан Хатас орто оскуолатын дириэктэрэ Николай Слепцов, Нам улууһун Ытык киһитэ, Хатыҥ Арыы нэһилиэгин И.Е. Винокуров аатынан историяны уонна кыраайы үөрэтэр музей сэбиэдиссэйэ, Нам улууһун II ыҥырыытын дьокутаата, улуус Мунньаҕын бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит Афанасий Христофоров уо.д.а.
Кинилэр бары дьокутааттар үлэлэрин толору сырдатар, кинилэр үлэлэрин сиһилии арыйар кинигэ кэмигэр тахсыбытын бэлиэтээтилэр, үлэлэспит дьоҥҥо, редколлегияҕа ис дууһаларыттан махтаннылар.
Бэлиэ түгэҥҥэ улуус бас-көс дьоно үүнүү-сайдыы түстэнэригэр үтүөлэрин иһин, быыбардааччыларын тустарыгар, улуус инники сайдыытыгар кыһамньылаахтык үлэлээбит бастыҥ дьокутааттар, кинигэҕэ үлэлэспит дьон, сыралара сыаналанан, сэмэй бэлэхтэринэн бэлиэтэннилэр, наҕараадалары туттулар.
«Сайдыы төрдө – норуот итэҕэлигэр» кинигэни аахпыт киһи, суруллубут – суоруллубат дииллэринии, дьокутаат мандаатын туппут, норуот талбыт дьоно улууспут олоҕо бигэ туруктаах буолуутугар кырата суох кылааттарын киллэрсэн, кэм бэйэтэ таһаарбыт дьоһун үлэһиттэрин, билиэ турдаҕа.
Касьян Олесов-Олук