Улуус культуратыгар, искусство эйгэтигэр сыһыаннаахтарга истиҥ иэйиилээх ураты күн Хамаҕаттаҕа субуота күн буолан ааста.
Мантан тахсыбыт сахалыы уйан куттаах худуоһунньук Ефим Шапошников төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах киэҥ ис хоһоонноох тэрээһин кини аатын сүгэр оскуолаҕа, салгыы “Түһүлгэ” сынньалаҥ киинигэр ыытылынна. Кини талааныгар сүгүрүйэр чугас дьонноро, аймахтара, искусство деятеллэрэ, төрөппүт кыргыттара Екатерина Ефимовна, Туйаара Ефимовна Шапошниковалар ыалдьыттаатылар. Ураты күн хайдах ааспытый?
Майя Софронова, Н.М. Рыкунов аатынан улуустааҕы киин библиотека дириэктэрэ:
-Үбүлүөйдээх тэрээһиннэри бастаан сыл инниттэн улуус киин библиотекатын библиографтара биллиилээх дьоннор юбилейдарын, бэлиэ даталары түмэн “Календарь знаменательных дат” диэн хомуурунньук оҥорон улуус баһылыгар киллэрэбит. Онтон дьэ былаан оҥоһуллан, дьаһаллар, комиссиялар үлэлээн киирэн бараллар.
Нам улууһуттан төрүттээх талааннаах худуоһунньуктартан биирдэстэрэ Ефим Михайлович Шапошников үбүлүөйүн үрдүк таһымҥа бэлиэтиир төрүөтэ кини чугас дьоно, үрдүк культуралаах, талааннаах кыргыттара буолаллар дии саныыбын. Түмүк тэрээһин былааннаммытын курдук этэҥҥэ ааста. Өр сылларга бииргэ үлэлээн кэлбит профессионал таһымнаах хамаанда араас өттүттэн бары саба түһэн ханна эппиэтинэстээх өттүбүтүгэр киирэн биэрдибит.
Бу истиҥ, дириҥ ис хоһоонноох тэрээһин кэрэхсэбиллээхтик ааста. Шапошников, Петров, Евстафьев, Эллэй Сивцев, Сэксэй Парников, Васильев, Пестряков курдук талааннаах худуоһунньуктардаах улуус маннык дьоннорбутунан киэн тутта, ааттарын, талааннарын аатырда сылдьыаххайыҥ!
Екатерина Ширяева, улуустааҕыхудожественнай музей сэбиэдиссэйэ:
-Биһиги Ефим Шапошников үлэлэрин дьиэ кэргэнин коллекциятыттан аҕалан туруордубут. Ол курдук, графикаттан 12, ол иһигэр “Детский мир”, “Саккырырская сюита” серияларын, живописьтан 50-с сыллардааҕы 6 хартыыналарын көрдөрдүбүт. Маны сэргэ Амма Аччыгыйа “Сааскы кэм” романыгар оҥорбут акварелинэн иллюстрацияларын, Гражданскай сэрии тематыгар графикатын билиһиннэрдибит. Уруһуйдаабыт оҕо кинигэлэриттэн эмиэ быыстапкалаатыбыт. Народнай худуоһунньук Афанасий Осипов “Художник Е. Шапошников” портретнай үлэтэ биир сүрүн миэстэни ылла. Быыстапканы биир дойдулаахтара бэркэ сэҥээрэн көрдүлэр, махтаннылар.
Яна Петрова, Е.М. Шапошников аатынан Хамаҕатта орто оскуолатын библиотекара:
-Сыл саҥатыттан былааннаммыт “Шапошников ааҕыылара” үрдүк таһымҥа биир тыынынан ааста. 70-ча кыттааччы худуоһунньук олоҕун, айар үлэтин ырыттылар, уруок, эбии дьарык методическай разработкалара дьүүлгэ турдулар. Оскуола 10-с кылааһын үөрэнээччитэ Нелли Николаева “Сказки художника” темаҕа муода айан иккис миэстэ буолан кулуупка көрүүгэ таһаарда.
Оскуолабыт библиотекатыгар СӨ норуот артыыската Зоя Багынанованы, Россия суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, бэйиэт Ольга Корякина-Умсуураны кытта истин-иһирэх көрсүһүү буолла. Зоя Петровна Ефим Шапошников “Наара суох” комедия сценографиятын табан оҥорбутун, Умсуура “Чуораанчык” сурунаалга үлэлии сылдьан худуоһунньук туһунан оҕолорго билиһиннэрбиттэрин аҕыннылар. Ыалдьыттарбыт сүгүрүйээччилэрэ кинилэр толорууларыгар хоһооннору дуоһуйа истэн, астынан, махтанан үтүөнү, этэҥҥэ сылдьалларыгар баҕа санааларын тиэртилэр. Сырдыгынан сыдьаайар санаа атастаһыыта киэбинэн барбыт көрсүһүүнү нэһилиэк библиотекара Марина Корякина салайан ыытта.
Маргарита Мухина, Е.М. Шапошников аатынан Хамаҕатта орто оскуола музейын салайааччыта:
-Биллиилээх график-худуоһунньук, үгүс кинигэни тыыннаабыт талааннаах иллюстратор Ефим Шапошниковка анаммыт “Талаан үрдүккэ-үтүөҕэ ыҥырар, норуокка туһалыыр үрдүк аналлаах”үбүлүөйдээх тэрээһин хардарыта байытыһыы долгунугар ааста. Оскуолабыт музейыгар Екатерина, Туйаара Шапошниковалар дьиэтээҕи архыыптарыттан аҕаларын автопортретын, 1949 сыллааҕы иһигэр эскизтэрдээх уруһуй альбомун, 1941 сыллааҕы 7-с кылааска туттубут оскуолатааҕы тэтэрээтин бэлэхтээннэр дьоһун сыаналаах экспонаттанныбыт. Биир дойдулаахпыт айылҕаттан бэриллибит талааныгар сүгүрүйэбит, киэн туттабыт, махтанабыт!
Анастасия Ситникова, көрөөччү:
-Мне посчастливилось присутствовать на мероприятиях, посвященных 100-летию со дня рождения нашего выдающегося земляка, художника Ефима Шапошникова. Каждый из нас помнит эти рисунки, каждый со своим характером, настроением, из книг детства: «Мэхээлэчээн булчут», «Оонньуурдар», «Тыатааҕы» и др. Мы услышали много теплых воспоминаний родных, близких, а также артиста З.П. Багынановой, писательницы О.Н. Корякиной-Умсуура. Все эти слова сплелись в единую картину — картину жизни художника, такую, какую еще никто из нас до этого не знал… Для меня стали открытием его картины по живописи: «Гроза», «Ледоход» — близкие и понятные, яркие и ожидаемые многими якутянами,явления природы. С удовольствием и интересом полистали страницы альбомов, увидели его документы, посмотрели наброски, из которых рождались картины. Спасибо всем организаторам за столь искреннее и душевное мероприятие, за духовное обогащение.
Евгений Ушницкай, нэһилиэк баһылыга:
-Киэҥ ис хоһоонноох, дириҥ суолталаах тэрээһиммит төрүт культурабыт тыыныгар олоҕуран ааста. Барҕа махталбын тэрийэр хамыыһыйаны салайбыт, Наммыт улууһун баһылыгын солбуйааччы Юрий Дьяконовынан сирэйдээн бары үлэлэспит, көмөлөспүт дьоммутугар, күндү ыалдьыттарбытыгар — Ефим Михайлович кыргыттарыгар: СӨ искусствотын үтүөлээх деятелигэр Туйаара Ефимовнаҕа, Россия худуоһунньуктарын Сойууһун чилиэнэ, С.А. Зверев-Кыыл Уолун аатынан Национальнай үҥкүү театрын кылаабынай худуоһунньуга Екатерина Ефимовнаҕа тиэрдэбин!
Нэһилиэкпит “Кэрэ умсулҕана” түмсүүтүн иистэнньэҥнэригэр, “Тупсууна” дьахтар сэбиэтигэр, “Түһүлгэ” норуот айымньытын киинигэр туспа махтал тылларын аныыбын! Биллиилээх биир дойдулаахпыт Ефим Михайлович Шапошников айан-тутан хаалларбыт үлэтэ духуобунай сайдыыга көлүөнэттэн көлүөнэни сирдии турдун!
Мария Винокурова